Nieuwjaarstoespraak 2026

Toespraak van burgemeester Ron König, ter gelegenheid van de Deventer Nieuwjaarsreceptie, op 6 januari 2026. Alleen het gesproken woord geldt. 

Beste mensen,

Van harte welkom bij deze Deventer Nieuwjaarsreceptie. Een mooie manier om elkaar aan het begin van het jaar informeel te ontmoeten. Ik waardeer het altijd erg dat u er bent, en vandaag helemaal, want ieder van u heeft moeite moeten doen om het stadhuis te bereiken in deze winterse omstandigheden.

De meesten van u zijn via het Grote Kerkhof het stadhuis in gelopen. Misschien zag u daar de woorden van Babs Gons, de Dichter der Nederlanden: “Vraagt een gedeelde geschiedenis niet ook om het dragen van elkaars pijn?”

Deze woorden werden in 2025 onthuld, als afsluiting van het herdenkingsjaar rond het slavernijverleden. Velen waren daarbij aanwezig en diegenen die erbij waren herinneren zich vooral de voelbare onderlinge verbondenheid, bij het uitspreken van de excuses en bij de onthulling van de prachtige dichtregel van Babs Gons.  

Ik vind deze woorden echt passen bij Deventer. Immers: hier bestaat nog het besef dat je elkaar helpt. Dit is niet de stad van “ieder voor zich”. Vaak genoeg zijn we het niet met elkaar eens, maar… uiteindelijk weten we elkaar altijd weer te vinden. Het collectief belang stijgt uit boven het individuele belang. En dat is mooi. Dat is krachtig. We zijn er voor elkaar. 

In 2025 hebben we ook laten zien dat een ‘gedeelde geschiedenis’ mooie dingen met zich meebrengt, zoals het vieren van elkaars successen. Heel Deventer stond op z’n kop toen Go Ahead Eagles de Bekerfinale bereikte. We leefden met elkaar naar de finale toe. Na een zenuwslopende wedstrijd in De Kuip vierden we met elkaar de bekerwinst. En wat ik persoonlijk zo mooi vond waren de reacties die we kregen uit heel Nederland. De gunfactor voor Go Ahead en zeker ook voor Deventer was groot. Heel groot.

Twee dagen na de bekerfinale ging heel Deventer - voetbalfans en ook de enkele ‘voetbalhater’ - opnieuw uit zijn dak om onze Vetkampstraathelden langs de IJssel toe te juichen. En de IJssel-zelf? Die juichte stiekem heel hard mee!

Onze geschiedenis deelden we ook door met elkaar 80 jaar vrijheid te vieren. Op de Brink kwamen we samen en genoten van een enorme taart. Een bijzonder moment omdat ook 80 jaar geleden de vrijheid werd gevierd door samen taart te eten. 

Deze viering maakte dat we ons nog eens goed realiseerden dat onze vrijheid broos is. Vrijheid, vrede en verdraagzaamheid zijn niet langer vanzelfsprekend. Onze democratische rechtsstaat staat onder druk. Door de geopolitieke verhoudingen, door het optreden van de Amerikaanse president en ook door de situatie in ‘Den Haag’ waardoor zelfs hulp aan illegalen per abuis strafbaar dreigde te worden.

Als we kijken naar internationale ontwikkelingen dan is het terecht dat de regering vraagt om ons voor te bereiden op moeilijke tijden, op onzekere tijden. We moeten ons voorbereiden op uitval van internet en stroom, op natuurrampen, zelfs op een mogelijke oorlog. We worden geacht om een noodpakket samen te stellen en dat in huis te bewaren voor-het-geval-dat. De Rijksoverheid heeft voor dit alles een campagne bedacht met de titel “Denk vooruit”. In Deventer vragen we iedereen om ook een noodplan te maken, met het gezin en met de buren. Met elkaar dus.

De Koning zei in zijn kersttoespraak daarover: “Weerbaarheid en zelfredzaamheid zijn essentiële vaardigheden. Maar zonder gemeenschapszin waarin mensen naar elkaar omkijken en elkaar steunen gaat dat niet.”

Cruciaal voor weerbaarheid en veerkracht tijdens een ramp of een noodsituatie, zijn de korte lijnen in de Deventer samenleving. Gelukkig zijn we een kleine grote stad en hebben we dorpen en buurtschappen, waarin we elkaar makkelijk en snel weten te vinden. 

Afgelopen najaar werd ik door Plaatselijk Belang Averlo-Frieswijk uitgenodigd voor een thema-avond over weerbaarheid. Ik reed ernaartoe, in het stikkedonker, de laatste kilometer over een zandweg, om ten slotte bij het gebouw van Schietvereniging Averlo uit te komen. Waar beter kun je een thema-avond over weerbaarheid organiseren dan bij de plaatselijke schietvereniging, moet men daar hebben gedacht. 

Een aantal Frieswijkers en Averlo’ers had vooraf enige aarzeling bij het thema weerbaarheid, maar iedereen vond de avond zeer geslaagd. Mij werd nog eens duidelijk hoeveel creativiteit, hoeveel kracht en hoeveel onderlinge verbondenheid er in onze lokale gemeenschap zit. Wat mij betreft gaan dit jaar op veel meer plekken dit soort gesprekken voeren.

Omzien naar elkaar is ook van belang in het uitgaansleven, waar we elkaar de vraag stellen “Ben je oké?” om er zeker van te zijn dat iedereen veilig is. Op dit moment onderzoeken we in hoeverre onze inwoners Deventer als veilig ervaren en welke plekken in de openbare ruimte onveilig voelen.

Landelijk, maar ook in Deventer zijn steeds meer mensen noodgedwongen afhankelijk van de nachtopvang. Schulden, verslavingsproblematiek en stress zorgen voor veel ellende, niet alleen voor de betrokkenen zelf, maar ook voor mensen in de directe omgeving van onze nachtopvang. Een tweede nachtopvang bleek onvermijdelijk, maar lost de kern van het probleem niet op. Het college zet om die redenen volop in op de realisatie van Brink 40 en enkele 'skaeve huse’. Want in Deventer laten we niemand in de kou staan, maar helpen we elkaar.

Het afgelopen jaar werkte het gemeentebestuur door op de ingezette lijnen voor woningbouw, mobiliteitsverbetering, economische ontwikkeling, duurzaamheid, onderwijs-huisvesting, sport en cultuurvoorzieningen. En ook dit jaar was er nadrukkelijk aandacht voor inwoners die moeilijk rond kunnen komen.

Vlak voor het kerstreces rondde de gemeenteraad een enorme klus af: de vaststelling van de ontwerp omgevingsvisie. Daarmee zijn - unaniem - de contouren voor de toekomstige ontwikkeling van Deventer geschetst. In regionaal verband werken we bovendien aan een ontwikkelvisie voor 2050. Dit zijn mooie visies die klaarliggen voor de nieuwe gemeenteraad, die we op 18 maart met elkaar kiezen. Ik zal het de komende tijd blijven herhalen: kom stemmen, want ook úw stem telt.

Beste mensen, ook in 2026 zijn we er voor elkaar en ook in dit nieuwe jaar gaan we samen geschiedenis schrijven. Laten we toosten.  

Op een heel gelukkig, gezond, weerbaar en veerkrachtig 2026!