6. Klimaatadaptatie

Hittestress, droogte en wateroverlast: de inrichting van de openbare ruimte is met het oog op klimaatverandering nog niet toekomstbestendig. Dit vermindert de leefbaarheid en creëert gezondheidsrisico’s voor Deventenaren.

Streef  op korte termijn naar het maximaliseren van de hoeveelheid groen (biodiverse en inheemse bomen, struiklagen, kruidlagen), wateropslag en het waterdoorlatend maken van oppervlakten (o.a. waterdoorlatende bestrating, wadi’s).

• Groen: Meer bomen planten daar waar kan en inzetten op bestaande bomen behouden. Als bomen planten niet kan streef dan naar vergroening door middel van struiken en lage planten. Daarnaast moeten ook de mogelijkheden voor groene gevels en daken maximaal benut worden. Bovendien moet het groen ecologisch beheerd worden (o.a. geen gif en ecologisch maaibeleid) en het plantmateriaal biologisch en inheems zijn.
• Water: Minder verharding, open groene vlakken of halfopen bestrating waar mogelijk (zowel bij nieuwe als bestaande bestrating), creëer wadi’s en combineer met afkoppelen van hemelwater.
• Indien een buurt minder geschikt is voor vergroening en verhogen van waterdoorlaatbaarheid dan moet dat gecompenseerd worden bij een andere (bestaande of nieuwe) wijk.
• Werk dit beleid uit in korte- en langetermijnplannen (uitvoeringsagenda 2026 en de uitvoeringsagenda’s die daarop volgen). De gemeente kan hier gebruikmaken van richtlijnen, zoals de 3-30-300 norm (3 bomen kunnen zien, 30% schaduw, 300 meter afstand tot een koelteplek) , de ‘3 richtlijnen voor hittebestendige stad’ of de ‘Coolkit van de Hogeschool van Amsterdam’. Deze laatste twee  voorbeelden geven genuanceerde adviezen voor verschillende typen wijken.
• Betrek bewoners bij het maken van de plannen en het onderhoud van het groen. Ondersteun bovendien initiatieven vanuit burgers en bedrijven om de stad klimaatbestendiger te maken middels financiën, diensten (o.a. bestrater) of producten (o.a. plant- of bestratingsmateriaal).

De leefbaarheid van de omgeving verbetert voor alle bewoners en bezoekers van Deventer.

We zien ruimte in wijken om meer klimaatinitiatieven te ontwikkelen. We zien graag dat de gemeente een hele duidelijke en zichtbare rol oppakt in verduurzaming. In sommige wijken lukt dit nu beter dan in andere wijken. We willen graag alle wijken betrekken.

De gemeente stimuleert burgers en haalt pro-actief kansrijke burgerinitiatieven op over klimaatadaptatie. De gemeente ondersteunt en begeleidt deze initiatieven. Hierdoor brengen wij de gemeente en de inwoners dicht bij elkaar, waardoor zij samen klimaatproblemen oplossen.

Door, gericht op specifieke wijken, burgers bijeen te brengen (o.a. initiatieftafels, duurzaamheidsteams, hitteadviseur etc.) en kansrijke burgerinitiatieven nog meer te ondersteunen met ruimte, advies en middelen.

Op deze manier wordt iedereen gehoord en bereikt en kan iedereen participeren, ook de mensen die minder goed de wegen richting de gemeente weten.

Er zijn al veel klimaatadaptatie-maatregelen beschikbaar via de gemeente Deventer. Deze zijn nog niet voor iedereen bereikbaar of bij iedereen bekend. De aanpak van de gemeente (bijvoorbeeld via loketten) moet nóg proactiever om burgers te bereiken en daarmee de klimaatdoelen.

Breng klimaatadaptatie-oplossingen actief naar de burger en maak het voor iedereen bereikbaar en beschikbaar. De gemeente helpt ook bij de uitvoering, door middel van duurzame klussendiensten in alle wijken  en duurzaamheidsteams voor elke  wijk. Hierbij krijgen de wijken met mensen met een kleine portemonnee voorrang.

Ontwikkel een divers pakket van maatregelen voor klimaatadaptie, waarmee burgers zelf kunnen bijdragen in hun eigen huis en omgeving. Dit pakket met oplossingen moet gratis worden aangeboden en actief worden uitgedeeld.

Dit pakket bestaat uit de volgende onderdelen:

• Een klimaatadaptatiescan mogelijk maken voor ieder huis in Deventer. Hierbij wordt vastgesteld wat de best haalbare oplossing is voor ieder huis(houden).
• Er is een X bedrag beschikbaar per huishouden. Dit bedrag kunnen mensen inzetten voor groene daken, regentonnen of –reservoirs, zaden voor inheemse planten en bomen etc.
• Focus ook op de hulp bij uitvoering. Realiseer een duurzame klussendienst voor elke wijk en duurzaamheidsteams in elke wijk die mensen kan ondersteunen die het zelf niet kunnen.

Op deze manier zijn klimaatadaptatie-oplossingen bereikbaar en beschikbaar voor iedereen. We zorgen er zo voor dat alle inwoners van de gemeente Deventer weerbaar zijn tegen weersextremen.

Bedrijven nemen veel ruimte in de gemeente in beslag. Ook zijn bedrijventerreinen nog niet klimaatadaptief. We zien onbenutte kansen voor klimaatadaptatie.

Elk bedrijf en elk bedrijventerrein moet een concreet klimaatadaptatieplan opstellen waarin ze onderstaande aspecten verwerken (zie 6.4.3). Hierin maken we onderscheid tussen nieuwe en bestaande bedrijven (terreinen). De gemeente dwingt de maatregelen in dit plan af bij nieuwe vergunningen, nieuwbouw, via de overkoepelende bedrijfsverenigingen en met subsidies. Bedrijven moeten hier verplicht over rapporteren aan de gemeente.

Concrete suggesties voor dit plan:

1. daken verduurzamen daar waar mogelijk (om energie op te wekken, groen dak, blauw dak (dak met wateropslag) bruin dak (grind / zand / hout voor nestgelegenheid) of mix)
2. groen compenseren volgens een nog nader te bepalen norm
3. biodiverse groene verkoeling van gebouw en omliggend terrein
4. regenwater afvangen
5. groene gevels 

Bedrijven gebruiken de leefruimte in onze gemeente en moeten hun bijdrage leveren in het behalen van de klimaatdoelen. Net als ieder ander.

Boeren en grondeigenaren in het buitengebied willen verduurzamen. Ze willen bijvoorbeeld biologisch boeren, natuurinclusief met het land omgaan en klimaatadaptieve maatregelen treffen.

Helaas zitten ze vast aan afspraken of contracten (met name pacht) die voor lange periodes zijn vastgelegd. Afwijken van de contracten betekent dat ze boetes moeten betalen. Ondertussen is er nú urgentie voor klimaatadaptatie en verduurzaming.

De gemeente Deventer komt partijen die willen verduurzamen financieel tegemoet. Ze maakt afspraken over de verduurzaming.

De gemeente Deventer richt een meerjarig compensatiefonds op. Grondeigenaren en -gebruikers (zoals boeren) worden daarmee financieel ondersteund bij het openbreken van langjarige contracten.

In ruil daarvoor moeten de partijen die gebruikmaken van deze regeling echt iets doen aan verduurzaming. Ze moeten meer rekening houden met natuur, klimaat en over het algemeen duurzamer gebruikmaken van (landbouw)gronden. Zo leggen we de verduurzaming vast in regels.

Partijen die willen verduurzamen lopen tegen afspraken uit het verleden aan. Hierdoor kunnen ze bijvoorbeeld niet biologisch boeren terwijl ze dat wel willen. Dat is oneerlijk. De gemeente biedt partijen die graag willen verduurzamen, maar dit niet kunnen betalen, een steuntje in de rug.