Canadian Trail Overijssel: wandelroute en bevrijdingsverhalen

Deventer en enkele van haar dorpen zijn nu ook aangesloten op het westelijk tracé van de Canadian Trail Overijssel. De Canadian Trail is een (inter)nationale themaroute in het spoor van de Canadese bevrijders en strekt zich uit van Normandië tot het noorden van Duitsland. De 102-jarige Canadese veteraan Nick Janicki verricht op 4 mei 2026, om 15.00 uur de officiële onthulling van een van de herinneringsplekken bij de Cröddenbrug in Schalkhaar. Namens de gemeente Deventer is loco-burgemeester Marcel Elferink aanwezig. 

De Canadian Trail maakt onderdeel uit van de Liberation Route Europe, een routenetwerk dat de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend houdt en toegankelijk maakt. Overijssel maakt deel uit van de Canadian Trail vanwege de belangrijke bijdrage die de Canadezen hebben geleverd aan de bevrijding van deze provincie. Het gekozen tracé volgt in grote lijnen de oorspronkelijke opmarsroute van de Canadezen bij de bevrijding van Overijssel en sluit aan, op de knooppunten van het wandelnetwerk. 

Op 8 april 1945 begon de herwonnen vrijheid van onze regio met de bevrijding van Bathmen en Colmschate. Daarna volgden Lettele en Okkenbroek (9 april), Schalkhaar en Deventer (10 april) en tenslotte Diepenveen (11 april). De route volgt het spoor van de bevrijders, soms dwars door de dorpskernen. Op belangrijke plekken zijn nu speciale ‘Vectors of Memory’ te vinden. Bij deze gedenktekens is met de telefoon een QR-code te scannen om direct toegang te krijgen tot het daarbij behorende bevrijdingsverhaal. De route door de gemeente Deventer omvat bijzondere verhalen in Bathmen, Colmschate, Deventer, Schalkhaar en Diepenveen. Bij de Cröddenbrug hoort het verhaal van de nu 102-jarige Nick Janicki en de bevrijding van Deventer. Hier is een extra grote ‘Vector of Memory’ geplaatst die door Nick Janicki wordt onthuld. 

In de avond van 9 april 1945 hadden de Duitsers de Cröddenbrug gedeeltelijk gesaboteerd, om een geallieerde oversteek van het Overijssels Kanaal te bemoeilijken. Ondanks de schade en fel Duits mortiervuur slaagden de Canadese troepen erin de brug te voet over te steken. Kort na middernacht, op 10 april, rukten de Canadezen langs de Oerdijk op, naar Schalkhaar. Nick Janicki was een van die Canadese militairen: "We moesten met tanks de velden oversteken en naar de rand van de stad rijden. We verloren daar een van onze commandanten.” Ook herinnert hij zich de bevrijding van Deventer op 10 april 1945: "We marcheerden door de Lange Bisschopstraat. Daar waren allemaal mensen. Ze stonden op de daken of zwaaiden naar ons vanuit hun raam."

Loco-burgemeester Marcel Elferink is blij dat Deventer nu ook is aangesloten bij de Canadian Trail Overijssel: “Het is goed dat onze bevrijding ook tastbaar is op de plekken waar belangrijke bevrijdingsmomenten plaatsvonden. Dit geldt niet alleen tijdens de herdenkingen in april en op 4 mei; de route biedt het hele jaar door een tastbare en gratis verbinding met onze lokale geschiedenis. De Liberation Route Europe en de Canadian Trail Overijssel helpen ons om de geschiedenis beter te begrijpen.”

Bekijk de wandelroute en de verhalen over de stad en dorpen van Deventer(Verwijst naar een externe website).