Informatie eikenprocessierups

Een aantal weken in april, mei, juni en juli bestrijdt de gemeente de eikenprocessierups. Bomen waar veel rupsen worden verwacht, worden bespoten. Bomen in de buurt van scholen, fietsroutes en winkelcentra krijgen als eerste een behandeling.

Bestrijding

Dit jaar begint de gemeente naar verwachting half april met de preventieve bestrijding van de rupsen. Het exacte startmoment is bepaald op basis van de ontwikkeling van de rupsen (bij te vroeg of te laat beginnen is het resultaat van de bestrijding niet goed). De ontwikkeling van de rupsen wordt landelijk gemonitord, maar ook in Deventer houdt Het Groenbedrijf de ontwikkeling van de rupsen in de gaten.

Preventieve bestrijding

Er is een nieuwe kaart gemaakt voor de preventieve bestrijding. Deze is onder andere gemaakt op basis van de meldingen uit 2019 en 2020, de uitgevoerde monitoring en het opnieuw in beeld brengen van de gevoelige locaties. Vanwege wettelijk beschermde vlindersoorten, mag de gemeente niet overal bestrijden.

Op de kaart komt ook de planning te staan van de preventieve werkzaamheden, wanneer deze bekend is. Om de planning te zien in uw omgeving, klikt u de eiken aan in uw buurt. In het venster verschijnt meer informatie.

Let op: er wordt op 22 april 2021 een flyer verstuurd met informatie over de werkzaamheden.

Biologische middelen Nematoden en Xentari

Preventieve bestrijding gebeurt met 2 biologische middelen, Nematoden en Xentari, en gebeurt vroeg in het seizoen als de rupsen nog geen overlast geven.

Nematoden zijn parasitaire aaltjes die vroeg in het voorjaar met een boomnevelspuit in de bomen worden gespoten. De aaltjes dringen de eikenprocessierups binnen waardoor de rups doodgaat. Het spuiten van nematoden moet gebeuren onder bepaalde condities. Zo mogen nematoden alleen ’s nachts gespoten worden, waarbij geluidsoverlast kan ontstaan. Nematoden worden vroeg in het voorjaar gespoten als er nog maar weinig andere soorten rupsen actief zijn. Hierdoor worden andere vlindersoorten ontzien.

Xentari is een bacteriepreparaat dat met een boomnevelspuit in de boom wordt geblazen tot in de bovenste delen van de kruin. De jonge rups vreet van het bespoten blad en gaat vervolgens dood. Deze methode kan overdag uitgevoerd worden. Daarnaast zijn de condities waaronder gespoten moet worden minder veeleisend.

In 2020 is een deel van de bestrijding met Nematoden uitgevoerd, dat zal dit jaar weer gebeuren. De impact van dit middel op andere rupsen is kleiner. Daarom maakt de gemeente dit jaar weer gebruik van Nematoden. Van locaties waar nu nog Xentari wordt toegepast is bekend dat daar geen beschermde vlindersoorten leven.

Op de kaart ziet u per locatie welk middel we gebruiken.

Curatieve bestrijding

De eikenprocessierupsen krijgen hun brandharen normaal rond half mei. De brandharen zorgen voor overlast. Half mei is ook het moment waarop ze de bekende nesten gaan vormen. In mei, juni, juli en augustus worden de rupsen net als vorig jaar bestreden door ze weg te zuigen. Dit doet de gemeente op basis van meldingen.

Alle meldingen komen op een interactieve kaart. Op deze kaart kunnen inwoners zelf de voortgang zien. Lees wat de gemeente doet met een melding van eikenprocessierupsen.

Prioriteit wegzuigen nesten

De nesten kunnen niet allemaal tegelijk worden weggezogen. Zo behandelen wij de meldingen:

  • Prioriteit 'hoog': nesten worden met voorrang weggezogen op ‘gevoelige plekken’ zoals speeltuinen, scholen, verzorgingstehuizen, winkelcentra en sportclubs;
  • Prioriteit 'normaal': meldingen over andere locaties waar wij de rups bestrijden;
  • Geen bestrijding: wij verwijderen geen nesten op plekken waar de kans om in aanraking te komen met de eikenprocessierups erg klein is, zoals wegen buiten de bebouwde kom zonder fiets- en voetpaden, of bos- en natuurgebieden.

Op privéterrein haalt de gemeente geen rupsen weg. De eigenaar kan daar zelf een opdracht voor geven.

Monitoren eikenprocessierupsen

Om meer inzicht te krijgen in de te verwachten plaagdruk in 2021, heeft de gemeente op diverse locaties in Deventer in 2020 vallen laten ophangen. Dit gebeurde in samenwerking met Het Groenbedrijf.

Deze vallen werden gevuld met een lokstof (het vrouwelijk seksferomoon van de eikenprocessievlinders). Hier komen mannetjesvlinders op af en door deze te tellen kan een inschatting gemaakt worden hoe zwaar de omgeving belast zal worden met rupsen in 2021. Maar ook de bestrijding kan hier op afgestemd worden. De resultaten van de monitoring in 2020 vielen landelijk, en dus ook in Deventer, tegen. Dit door productiefouten van het feromoon. Uit een paar betrouwbare resultaten uit het landelijke onderzoek blijkt dat er landelijk rekening moet worden gehouden met een vergelijkbare plaagdruk als in 2020.

Beheersing door natuurlijke vijanden

Naast de inzet van de traditionele bestrijdingsmethoden heeft de eikenprocessierups ook natuurlijke vijanden. Denk aan diverse vogelsoorten en parasitaire sluipwespen. Er worden in Deventer proeven gedaan met het toepassen van speciale kruidenmengsels, nestkasten en insectenhotels met als doel om natuurlijke vijanden van de rups aan te trekken. Op termijn kan het accent dan verschuiven van bestrijding naar beheersing, is de verwachting.

Bij de pilotlocaties uit 2020 (Kolkmansweg tussen Oerdijk en Ganzeboomsweg, Nico Bolkensteinlaan) wordt de ontwikkeling van de kruidenvegetatie gevolgd. Deze locaties zijn uit de preventieve bestrijding gehaald om de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups de kans te geven zich goed te ontwikkelen.

Nieuwe pilotlocaties in 2021 zijn onder andere Kanaaldijk, Zwembad Looëermark en omgeving en Landje van Niets in de Vijfhoek.

De gemeente is bezig om plannen te ontwikkelen om een ander beheer toe te passen in onze bermen en daarbij betrekken we ook het realiseren van een diverser aanbod in boom- en struik-, en kruidensoorten in onze bermen en het verbeteren van schuil en nest gelegenheden voor vogels, insecten en vleermuizen.

Zelf kunt u ook aan de slag in uw in uw eigen tuin. Meer informatie kunt u vinden in het artikel Zelf aan de slag tegen de eikenprocessierups en in het artikel Aandachtspunten voor inzet van vleermuiskasten bij bestrijding eikenprocessierups, beide van Naturetoday.

Wat kunt u doen?

De gemeente kan het vergroten van de biodiversiteit niet alleen. Voor een effectieve bestrijding zullen ook bewoners de handen uit de mouwen moeten steken. Gelukkig zijn er ook al een aantal bewonersinitiatieven. Weten wat u kunt doen? Meer informatie hierover is bijvoorbeeld te vinden op de website van de vogelbescherming, de hierboven genoemde artikelen uit Nature today en de Ulebelt.

Landelijke website Processierups.nu

Het ministerie van LNV heeft een website gemaakt waarop u veel informatie kunt vinden: processierups.nu.

English Deutsch